Vorige maand introduceerden crew Igor Byttebier en Prof. Bernard Lietaer mogelijke business-to-businesstoepassingenvan complementair geld voor een eerst verbijsterd en uiteindelijk enthousiast publiek. Dat deden ze in het kader van ‘Het Derde Oog’, het toekomstgericht programma van het VCK. (Vlaams Centrum voor Kwaliteitszorg).

MEER WAARDE CREEREN MET HET GELD VAN DE TOEKOMST
Prof. Bernard Lietaer & Igor Byttebier
Lezing gegeven op 12 maart 2010 in Lamot, Mechelen – 14.00 tot 17.00

Geld is belangrijk. En wat als morgen heel ons financieel systeem in duigen valt? Dat het niet zo ver van mijn bed is, merken we nu al dagelijks. Bernard Lietaer, Igor Byttebier en mensen van Muntuit doen vandaag voorstellen voor complementaire waarderingssystemen in en tussen bedrijven, organisaties en gemeenschappen.

Er bestaan internationale voorbeelden van verschillende Business to Business (B2B) munten zoals de WIR in Zwitserland, of de C3 munt in Uruguay die parallel lopen met het “officiele” geld en die de regering ook aanvaardt om belastingen te betalen. Er zijn ook duizenden munten op kleinere schaal die operationeel zijn voor sociale doeleinden, zoals de Fureai Kippu, een zorgmunt in Japan; of de Time Dollar in de V.S.

Dichter bij ons wordt ook geëxperimenteerd. Gent krijgt binnenkort zijn ‘Torekes’, een complementaire munt waarbij mensen gewaardeerd worden voor buurtzorg en burenzorg in hun wijk Rabot. Tal van oude en nieuwe businessmodellen maken nu al gebruik van deze alternatieve betaalmethodes. Bepaalde monetaire systemen baseren zich niet op “schaarste”, wel op “voldoende” als vertrekpunt.

Tijdens deze inspiratiesessie kom je meer te weten over verschillende geld- en waarderingssystemen, en ervaar je hoe moeilijk het is om ANDERS over geld te denken.

• Hoe werken systemen als de WIR en C3 en hoe dragen ze het bij tot de gezondheid van de KMO’s en de tewerkstelling in hun regio?
• Waarom is het zo moeilijk anders naar geld te kijken?
• Hoe werken economische systemen die ‘voldoende’ als basis hebben?
• Hoe relevante nieuwe omzet genereren en klantenbinding bevorderen via complementaire munten?
• Hoe binnen communities de beschikbare talenten beter benutten om te beantwoorden aan onvervulde noden en om nieuwe mogelijkheden te realiseren?
• Hoe complemetaire munten inzetten als instrument om netwerken te laten floreren?
• Hoe komen we tot een ‘ecologie van verschillende geldsystemen’?

Professor Bernard Lietaer werkte bij de Nationale Bank van België, waar hij onder meer direct betrokken was bij de ontwikkeling van de euro. Hij doceerde aan de Universiteit van Leuven, de Sonoma State University in California, de Naropa University in Colorado en is nu verbonden aan het Centre for Sustainable Resources van de University of California.

Na 25 jaar in de Verenigde Staten te hebben gewerkt rond monetaire systemen, keerde Lietaer terug naar ons land. In zijn boek “Het Geld van de Toekomst” pleit hij voor het gebruik van nieuwe, complementaire muntsystemen naast de bestaande munten zoals de euro of de dollar.

Bernard Lietaer is bij Netwerk Vlaanderen projectleider voor Muntuit.

Igor Byttebier is internationaal consultant bij new shoes today. Als voormalig creativiteitstrainer en -consultant werkte hij in 20 landen en is hij auteur van de bestseller “Creativiteit Hoe? Zo!”

Hij begeleidt complexe veranderingsprocessen in de private en publieke sector. Zijn passie is radicale innovatie in ontwikkelingen rond duurzaamheid en gemeenschap. Bij Muntuit werkt hij mee aan de leermunt en de Torekes, beide in Gent.

Website: Het derde oog

23 september 2009 was er in Amsterdam het picnic-symposium waar onder andere Bernard Lietaer en Rob van Hilten kwamen spreken over het gebruik van geld. Henk van Arkel en Camilo Ramada van de STRO stichting blikten op de toekomst van geld en hoe alternatieve valuta lokale gemeenschappen kan revitaliseren. Gelijktijdig vond er een PICNIC Money Lab plaatst.
Picnic is een jaarlijks evenement in Amsterdam voor de internationale creatieve industrie.

Een interview met Bernard Lietaer en Rob van Hilten op Amsterdam Inc tv: videofragment

PICNIC ‘09: Money, Values and Structural Solutions to Today’s Crisis with Henk van Arkel and Bernard Lietaer: video

Door de crisis verstrekken banken momenteel minder (makkelijk) krediet. Om de bestedingen op peil te houden, betalen partijen hun leveranciers daarom zo laat mogelijk. Voor de leveranciers is dit problematisch. De eigen liquiditeitspositie komen onder druk te staan, waardoor ook zij langere betaaltermijnen aanhouden. Als betalingen van klanten te lang op zich laten wachten, zullen bedrijven genoodzaakt zijn kleinere voorraden aan te houden en productiecapaciteit terug te brengen. Hierdoor ontstaat vraaguitval.

STRO richt zich op het oplossen van deze problematiek door middel van verrekeningsnetwerken.

Het Zwitserse systeem WIR is het oudste nog werkende systeem in de moderne westerse wereld. Het werd in 1934 in Zürich opgericht door zestien leden en is sindsdien, vijfenzeventig jaar lang, zowel in aantallen deelnemers als in zakelijke omvang voortdurend blijven groeien.

In 1994, bij de 60^e verjaardag van het WIR-systeem, bereikte het jaarlijkse verkoopvolume 2,5 miljard Zwitserse francs (dat wil zeggen meer dan 1,5 miljard euro). De 80.000 leden komen uit alle streken van het land. WIR werkt in vier talen en is eigenaar van een eigen bankgebouw en van zes indrukwekkende regionale kantoren.

Hoe werkt WIR?

Er zijn twee manieren waarop een lid WIR-eenheden kan krijgen: door het verkopen van een goed of dienst aan iemand anders in de kring, of door een WIR-tegoed te krijgen van het coördinatiecentrum.

Met andere woorden, de WIR is een hybride vorm van onderling krediet (als de transactie geschiedt door een goed direct te verkopen) en fiat-geld (als er een lening door het centrum wordt verstrekt). Zo’n krediet heeft een zeer lage rentevoet (1,75% per jaar).

In de praktijk worden deze kredieten vaak gegarandeerd door onroerend goed of door een ander bezit. Zoals met alle munteenheden het geval is blijft vertrouwen de basis. De WIR-kredieten worden automatisch uit de circulatie verwijderd wanneer een lid een lening aan het centrum terugbetaalt.

De waarde van de WIR is gekoppeld aan de Zwitserse franc (dat wil zeggen 1 WIR = 1 CHF), maar alle betalingen moeten in WIR gedaan worden. Technisch gezegd: de rekeneenheid is de Zwitserse franc, maar het betaalmiddel is de WIR.

Waarom WIR?

De leden zeggen dat zij om de volgende redenen aan WIR-ruilhandelingen meedoen:

• het is een erg kosteneffectieve manier om zaken te doen: de commissie op verkopen die binnen WIR plaatsvinden, is beperkt tot 0,6%;
• krediet is veel goedkoper dan in de nationale munteenheid;
• het geeft toegang tot een vooraf geschoond en trouw klantenbestand;
• er worden andere diensten verzorgd (direct mail, publiciteit onder de leden, publicaties en dergelijke);
• het biedt een buffer tegen externe verstoringen, zoals een plotselinge verhoging van de rentevoet voor de nationale munteenheid, of andere economische rampen;
• het is een manier voor kleine ondernemingen om enkele van de voordelen te verkrijgen waar anders alleen grote ondernemingen toegang toe hebben.

De WIR geeft zodoende een idee van het economisch potentieel van een complementaire munteenheid, wanneer die tot volledige wasdom kan komen.